Trích đăng Truyền Đăng Lục Quyển 6

[lavinhcuong]

Bài 97.


THIỀN SƯ HOÀI HẢI 懷海 NÚI BÁ TRƯỢNG 百丈.

(tiếp theo 1)

Tăng hỏi:
- Thế nào là pháp môn đại thừa đốn ngộ?
Sư đáp:
- Trước hết các ông ngưng các duyên, ngừng nghỉ muôn việc thiện và bất thiện, thế gian và xuất thế gian. Đừng ghi nhớ, đừng nghĩ đến tất cả các pháp, buông xả thân tâm cho nó tự tại. Tâm như gỗ đá không có chỗ để biện biệt, tâm không có chỗ để hành. Tâm địa rỗng không như thế thì mặt trời trí tuệ tự hiện, như vẹt mây mặt trời hiện.

Nhữ đẳng tiên yết chư duyên hưu tức vạn sự, thiện dữ bất thiện thế xuất thế gian. Nhất thiết chư pháp, mạc kí ức mạc duyên niệm, phóng xả thân tâm linh kì tự tại. Tâm như mộc thạch vô sở biện biệt, tâm vô sở hành, tâm địa nhược không, tuệ nhật tự hiện như vân khai nhật xuất .

汝等先歇諸緣休息萬事, 善與不善世出世間. 一切諸法, 莫記憶莫緣念, 放捨身心令其自在. 心如木石無所辯別, 心無所行心地若空, 慧日自現如雲開日出.

Cái tương tợ đều ngưng, hết sạch cái tình tham sân ái, cái chấp cấu tịnh và tất cả phan duyên; đối với ngũ dục bát phong mà không bị kiến văn giác tri trói buộc. Chẳng bị các cảnh giới làm mê hoặc thì tự nhiên đầy đủ thần thông diệu dụng, đó là người giải thoát.

Tướng tự câu yết, nhất thiết phàn duyên, tham sân ái thủ cấu tịnh tình tận; đối ngũ dục bát phong, bất bí kiến văn giác tri sở phọc. Bất bí chư cảnh sở hoặc, tự nhiên cụ túc thần thông diệu dụng, thị giải thoát nhân.

相似俱歇, 一切攀緣, 貪瞋愛取垢淨情盡; 對五欲八風, 不被見聞覺知所縛. 不被諸境所惑, 自然具足神通妙用, 是解脫人.

Đối với tất cả cảnh tâm không có tịnh loạn, không giữ không buông, thấu suốt tất cả thanh sắc … không còn vướng ngại, gọi là đạo nhân.

Đối nhất thiết cảnh tâm vô tĩnh loạn, bất nhiếp bất tán, thấu nhất thiết thanh sắc vô hữu trệ ngại, danh vi đạo nhân.

對一切境心無靜亂, 不攝不散, 透一切聲色無有滯礙, 名為道人.

Chỉ cần không bị tất cả việc thiện ác, dơ sạch, phước trí hữu vi thế gian bó buộc thì gọi là huệ Phật.
Các tri kiến về thị phi, tốt xấu, lý đúng lý sai đều sạch, tâm tự tại không có chỗ bị ràng buộc, đó gọi là Bồ tát sơ phát tâm sẽ lên Phật địa.

Đãn bất bí nhất thiết thiện ác cấu tịnh hữu vi thế gian phúc trí câu hệ, tức danh vi Phật tuệ. Thị phi hảo xú thị lí phi lí chư tri kiến tổng tận, bất bí hệ phọc xứ tâm tự tại, danh Sơ phát tâm Bồ tát, tiện đăng Phật địa.

但不被一切善惡垢淨有為世間福智拘� �, 即名為佛慧. 是非好醜是理非理諸知見總盡, 不被繫縛處心自在, 名初發心菩薩, 便登佛地.

Tất cả chư pháp vốn chẳng tự nói mình không, chẳng tự nói sắc, cũng không nói phải quấy dơ sạch, cũng không có tâm ràng buộc người. Chỉ tự người chấp trước hư vọng suy tính, tạo ra biết bao thứ hiểu biết, sanh ra biết bao thứ tri kiến.

Nhất thiết chư pháp bản bất tự không, bất tự ngôn sắc, diệc bất ngôn thị phi cấu tịnh, diệc vô tâm hệ phọc nhân. Đãn nhân tự hư vọng kế trước, tác nhược can chủng giải, khởi nhược can chủng tri kiến.

一切諸法本不自空, 不自言色, 亦不言是非垢淨, 亦無心繫縛人. 但人自虛妄計著, 作若干種解, 起若干種知見.

Tâm cấu tịnh như thế hết sạch, chẳng trụ ràng buộc chẳng trụ giải thoát, không tất cả tâm lượng hữu vi vô vi, ràng buộc giải thoát bình đẳng, ở nơi sanh tử mà tâm ấy tự tại, rốt cuộc chẳng hòa hợp với các nhập sanh tử, uẩn giới trần lao hư huyễn. Xa hẳn, chẳng nương chẳng tựa tất cả, đi ở không ngại, đối với chuyện sanh tử đi về giống như cửa đã mở toang (muốn đi thì đi, muốn về thì về).

Nhược cấu tịnh tâm tận, bất trụ hệ phọc bất trụ giải thoát, vô nhất thiết hữu vi vô vi, giải bình đẳng tâm lượng, xứ ư sinh tử kì tâm tự tại, tất cánh bất dữ hư ảo trần lao uẩn giới sinh tử chư nhập hòa hợp. Huýnh nhiên vô kí nhất thiết bất câu, khứ lưu vô ngại, vãng lai sinh tử như môn khai tướng tự.

若垢淨心盡, 不住繫縛不住解脫, 無一切有為無為, 解平等心量, 處於生死其心自在, 畢竟不與虛幻塵勞蘊界生死諸入和合. 逈然無寄一切不拘去留無礙, 往來生死如門開相似.

Nếu gặp cảnh đủ thứ khổ vui chẳng xứng ý, mà tâm không thối lui, không nghĩ đến danh vọng y thực, không tham tất cả công đức lợi ích, thì không bị kẹt trong pháp thế gian.

Nhược ngộ chủng chủng khổ lạc bất xưng ý sự tâm vô thối quật, bất niệm danh văn y thực, bất tham nhất thiết công đức lợi ích, bất vi thế pháp chi sở trệ.

若遇種種苦樂不稱意事心無退屈, 不念名聞衣食, 不貪一切功德利益, 不為世法之所滯.


Tâm tuy tự thọ khổ vui mà trong lòng chẳng can hệ, ăn đơn sơ nuôi mạng sống, áo vá phòng nóng lạnh, ngây ngây như ngu như điếc mới có chút phần gần gũi.

Tâm tuy thân thụ khổ lạc bất can vu hoài, thô thực tiếp mệnh bổ y ngự hàn thử, ô ô như ngu như lung tướng tự sảo hữu thân phân.

心雖親受苦樂不干于懷, 麁食接命補衣禦寒暑, 兀兀如愚如聾相似稍有親分.


Ở trong sanh tử, học rộng tri giải, cầu phước cầu trí với lý đều vô ích, trái lại bị gió cảnh tri giải thổi, lại trở về trong biển sanh tử.

Ư sinh tử trung quảng học tri giải, cầu phúc cầu trí ư lí vô ích, khước bí giải cảnh phong phiêu, khước quy sinh tử hải lí.

於生死中廣學知解, 求福求智於理無益, 却被解境風漂, 却歸生死海裏.

Phật là người vô cầu, cầu đó liền trái lý, lý vô cầu thế đó, cầu đó tức hỏng. Nếu chấp nơi vô cầu lại đồng với hữu cầu.

Phật thị vô cầu nhân, cầu chi tức quai lí, thị vô cầu lí cầu chi tức thất. Nhược thủ ư vô cầu phục đồng ư hữu cầu.

佛是無求人, 求之即乖理, 是無求理求之即失. 若取於無求復同於有求.

Pháp đó vô thực vô hư, nếu hay một đời tâm như gỗ đá, không bị ấm giới ngũ dục bát phong lôi cuốn chìm nổi lênh đênh thì nhân sanh tử đứt đoạn, đi ở tự do, chẳng bị tất cả nhân quả hữu vi ràng buộc.

Thử pháp vô thật vô hư, nhược năng nhất sinh tâm như mộc thạch tướng tự, bất vi ấm giới ngũ dục bát phong chi sở phiêu nịch, tức sinh tử nhân đoán khứ trụ tự do, bất vi nhất thiết hữu vi nhân quả sở phọc.

此法無實無虛, 若能一生心如木石相似, 不為陰界五欲八風之所漂溺, 即生死因斷去住自由, 不為一切有為因果所縛.

Mai sau đem Thân không ràng buộc mà sống tương tợ, gần gủi giúp đở muôn loài; đem Tâm không vướng víu giáo hoá chúng sanh; đem Trí tuệ tuyệt đối soi sáng trần mê, cũng hay tùy căn cơ chúng sinh mà có phương tiện thích hợp.

Tha thời hoàn dữ vô phọc thân đồng lợi vật, dĩ vô phọc tâm ưng nhất thiết tâm, dĩ vô phọc tuệ giải nhất thiết phọc, diệc năng ưng bệnh dữ dược.

他時還與無縛身同利物, 以無縛心應一切心, 以無縛慧解一切縛, 亦能應病與藥.