Trích đăng Truyền Đăng Lục Quyển 5

[lavinhcuong]

Bài 85.

19. THIỀN SƯ THẦN HỘI 神會 CHÙA HÀ TRẠCH, TÂY KINH.


Người Tương Dương, họ Cao. Năm 14 tuổi làm sa di, đến yết kiến Lục Tổ. Tổ hỏi:
- Tri thức từ phương xa quá vất vả đến đây, có gốc không? Nếu có gốc thì phải biết chủ. Thử nói xem?

知識遠來大艱辛將本來否? 若有本則合識主, 試說看?

Sư đáp:

- Lấy vô trụ làm gốc, thấy tức là chủ.

以無住為本, 見即是主

Tổ nói:

- Sa di này, đâu nên dùng lời cũ lặp lại.

Rồi Tổ lấy gậy đánh. Lúc ăn gậy, Sư suy nghĩ “Đại thiện tri thức trải qua nhiều kiếp khó gặp. Nay đã được gặp, há tiếc thân mạng này”. Từ đó Sư làm thị giả.

Một hôm Tổ bảo chúng:
- Ta có một vật không đầu không đuôi, không tên không tự, không lưng không mặt. Các người biết chăng?

Sư bước ra thưa:
- Đó là bổn nguyên của chư Phật, là Phật tánh của Thần Hội.

Tổ nói:
- Đã nói với ông là không tên không tự, ông còn gọi là bổn nguyên là Phật tánh.

Sư lễ bái rồi lui. Chẳng bao lâu Sư đi Tây Kinh thọ cụ túc giới. Trong những năm Đường Cảnh Long (707 – 710, vua Trung Tông), Sư lại về Tào Khê. Khoảng 20 năm sau khi Tổ nhập diệt, ý chỉ đốn ngộ của Tào Khê bị lãng quên ở Kinh, Ngô; tiệm môn của Tung Nhạc thạnh hành ở Tần, Lạc. Sư vào kinh (Đông Kinh, Lạc Dương).

Năm Thiên Bảo thứ tư (745 –Đường Huyền Tông), còn phân định hai tông (Nam Năng tông đốn, Bắc Tú giáo tiệm), Sư trước tác Hiển Tông Ký thạnh hành ở đời.

Một hôm có tin từ quê nhà đến báo hai thân mất. Sư vào chánh điện bạch chùy, báo chúng:

- Cha mẹ đều mất, mời đại chúng tụng Ma ha Bát nhã.

Chúng vừa tụ tập, Sư đả chùy bảo:

- Phiền nhọc đại chúng.

Vào năm Đường Thượng Nguyên nguyên niên (760 – Đường Túc Tông), ngày 13 tháng 5 vào nửa đêm Sư lặng lẽ mà hóa. Tuổi thọ 75 (Có chỗ ghi năm sanh của Sư là 668, năm tịch 760. Sư thọ 93 tuổi.). Năm thứ hai 761, xây tháp thờ ở Long Môn, Lạc Kinh. Ở tháp Sư vua Túc Tông sắc ban xây chùa Bảo Ứng.

Năm Đường Đại Lịch thứ năm (770 – Đường Đại Tông), vua ban hiệu Chơn Tông Bát Nhã Truyền Pháp Chi Đường. Năm thứ bảy 772, lại ban hiệu Bát Nhã Đại Sư Chi Tháp.

*
* *

Có vị tăng nêu bài kệ của thiền sư NGỌA LUÂN. Kệ rằng:

Ngọa Luân hữu kỹ lưỡng,
Năng đoạn bách tư tưởng.
Đối cảnh tâm bất khởi,
Bồ đề nhật nhật trưởng.

臥輪有伎倆　　
能斷百思想
對境心不起　　
菩提日日長

Ngọa Luân có tài khéo,
Hay dứt hết tư tưởng.
Gặp chuyện tâm không sanh,
Bồ đề lớn mỗi ngày.

Lục Tổ Đại sư nghe qua, nói:
- Bài kệ đó chưa sáng tâm địa. Nếu y theo đó tu hành, chỉ tăng thêm sự ràng buộc.

Nhân đó, Đại sư dạy một bài kệ:

Huệ Năng một kỹ lưỡng,
Bất đoạn bách tư tưởng.
Đối cảnh tâm sác khởi,
Bồ đề tác ma trưởng?

慧能沒伎倆　　
不斷百思想
對境心數起　　
菩提作麼長

Huệ Năng không tài khéo,
Chẳng đoạn hết tư tưởng.
Gặp chuyện tâm cứ khởi,
Bồ đề làm sao lớn ?

(Hai bài kệ trên được các nơi nêu nhiều nên phụ lục vào cuối quyển. Ngọa Luân đây chẳng phải tên người mà là địa danh _ chỗ ở).

HẾT QUYỂN V