Trích đăng Truyền Đăng Lục Quyển 7

[lavinhcuong]

Truyền Đăng Lục 7

T.s Trí Thường

__________________________________________________ _____________________________________

18. THIỀN SƯ TRÍ THƯỜNG

CHÙA QUY TÔNG, LÔ SƠN.

Sư thượng đường dạy chúng:

Cổ đức từ trước đâu phải là không có tri giải, các vị là bậc cao thượng chẳng giống bọn tầm thường. Người thời nay không thể tự lập thân, tự thành tựu mà luống uổng thời gian.

Các thầy ơi! Chớ lầm dùng tâm. Không ai thay thế các ông được, cũng không có chỗ cho các ông dụng tâm, chớ nên đến người khác mà tìm. Từ trước chỉ là sự hiểu biết nhờ vào người khác nên nói ra đều kẹt, ánh sáng không thấu suốt, chỉ vì trước mắt có vật.

*

Tăng hỏi:

- Thế nào là huyền chỉ?

Sư đáp:

- Không có người hay hội.

Tăng hỏi:

- Người hướng tới (huyền chỉ) thì thế nào?

Sư đáp:

- Có người hướng tới thì sai.

Tăng hỏi:

- Người không hướng tới thì thế nào?

Sư hỏi:

- Ai cầu huyền chỉ? Sư lại nói:

- Đi ! Không có chỗ cho ông dụng tâm.

Tăng hỏi:

- Há không có cửa phương tiện cho học nhân được vào?

Sư đáp:

- Sức diệu trí của Quan Âm hay cứu khổ thế gian.

Tăng hỏi;

- Thế nào là sức diệu trí của Quan Âm?

Sư gõ cái nắp đỉnh (vạc) ba cái, hỏi:

- Ông nghe chăng?

Tăng đáp:

- Nghe.

Sư hỏi:

- Sao ta chẳng nghe?

Tăng không đáp được. Sư cầm gậy đuổi tăng ấy ra.

[lavinhcuong]

Truyền Đăng Lục 7

T.s Trí Thường

__________________________________________________ _____________________________________



lư sơn quy tôn tự trí thường thiền sư 。thượng đường vân 。tùng thượng cổ đức bất
thị vô tri giải 。tha cao thượng chi sĩ bất đồng thường lưu 。kim thời bất năng
tự thành tự lập hư độ thời quang 。chư tử mạc thác dụng tâm 。vô nhân thế
nhữ 。diệc vô nhữ dụng tâm xứ 。mạc tựu tha mịch 。tùng tiền chỉ thị y tha
giải 。phát ngôn giai trệ 。quang bất thấu thoát 。chỉ vi mục tiền hữu vật 。tăng
vấn 。như hà thị huyền chỉ 。sư vân 。vô nhân năng hội 。tăng vân 。hướng giả
như hà 。sư vân 。hữu hướng tức quai 。tăng vân 。bất hướng giả như hà 。sư
vân 。thùy cầu huyền chỉ 。hựu vân 。khứ vô nhữ dụng tâm xứ 。tăng vân 。khởi
vô phương tiện môn linh học nhân đắc nhập 。sư vân 。quan âm diệu trí lực năng
cứu thế gian khổ 。tăng vân 。như hà thị quan âm diệu trí lực 。sư xao đỉnh
cái tam hạ vân 。tử hoàn văn phủ 。tăng vân văn 。sư vân 。ngã hà bất
văn 。tăng vô ngữ 。sư dĩ bổng sấn hạ 。

-------------------------

廬山歸宗寺智常禪師。上堂云 。從上古德不
是無知解。他高尚之 士不同常流。今時不能
自成自立虛度時光 。諸子莫錯用心。無人替
汝。亦無汝用心處。莫就他覓。從前 只是依他
解。發言皆滯。光 不透脫。只為目前 有物。僧
問。如何 是玄旨。師云 。無人能會。僧 云 。向者
如何 。師云 。有向即乖 。僧 云 。不向者如何 。師
云 。誰求玄旨。又云 。去無汝用心處。僧 云 。豈
無方便 門令學人得入 。師云 。觀音妙智力 能
救世 間苦。僧 云 。如何 是觀音妙智力 。師敲鼎
蓋三下云 。子還聞否。僧 云 聞。師云 。我何 不
聞。僧 無語。師以 棒趁下。

[lavinhcuong]

Truyền Đăng Lục 7

T.s Trí Thường

__________________________________________________ _____________________________________



Sư từng cùng đi với Nam Tuyền, về sau bỗng một hôm từ biệt nhau. Trong lúc nấu nước pha trà, Nam Tuyền hỏi:

- Trước đây cùng sư huynh thương lượng ngữ cú, việc này việc kia đã biết rồi. Từ đây về sau, tình cờ có người hỏi việc rốt ráo thì làm sao?

Sư đáp:

- Cái am cao, một cái giường này là địa đại nhé( ).

Tuyền nói:

- Cái am cao tạm gác qua, hỏi việc rốt ráo thì làm sao?

Sư bèn đá đổ cái ấm nung nước, rồi đứng dậy.

Tuyền nói:

- Sư huynh uống trà xong, Phổ Nguyện chưa từng uống trà.

Sư nói:

- Nói lời đó, một giọt nước cũng tiêu dùng không được.

[lavinhcuong]

Truyền Đăng Lục 7

T.s Trí Thường

__________________________________________________ _____________________________________


sư thường dữ nam toàn đồng hành 。hậu
hốt nhất nhật tướng biệt 。tiên trà thứ nam toàn vấn vân 。tùng tiền dữ sư huynh
thương lượng ngữ cú bỉ thử dĩ tri 。thử hậu hoặc hữu nhân vấn tất cánh sự
tác ma sinh 。sư vân 。già nhất sàng địa đại hảo trác am 。toàn vân 。trác
am thả trí 。tất cánh sự tác ma sinh 。sư nãi đả khước trà dao tiện khởi 。
toàn vân 。sư huynh khiết trà liễu 。phổ nguyện vị tằng khiết trà 。sư vân 。tác
già cá ngữ thoại 。trích thuỷ dã tiêu bất đắc 。

------------------------

師嘗與南泉同行。後
忽一 日相別 。煎茶次南泉問云 。從前 與師兄
商量語句彼此已知。此後或有人問畢� �事
作麼生。師云 。遮一 床地大好卓庵。泉云 。卓
庵且置。畢竟事 作麼生。師乃打却茶銚便 起。
泉云 。師兄 喫茶了 。普願未曾喫茶。師云 。作
遮箇語話。滴水也銷不得。

[lavinhcuong]

Truyền Đăng Lục 7

T.s Trí Thường

__________________________________________________ _____________________________________


tăng vấn 。thử sự cửu viễn
như hà dụng tâm 。sư vân :

ngưu bì man lộ trụ 。
lộ trụ thu thu khiếu 。
phàm nhĩ thính bất văn 。
thuyết thánh a a tiếu 。

------------------------

僧 問。此事 久 遠
如何 用心。師云 。

牛皮鞔露柱。
露柱啾啾叫。
凡耳聽不聞。
說聖呵呵笑

[lavinhcuong]

Truyền Đăng Lục 7

T.s Trí Thường

__________________________________________________ _____________________________________



Tăng hỏi:

- Cái việc lâu xa đó, dụng tâm thế nào?

Sư đáp:

Ngưu bì man lộ trụ,

Lộ trụ thu thu khiếu.

Phàm nhĩ thính bất văn,

Thuyết thánh ha ha tiếu.

Dịch:

Da trâu căng cột trần,

Cột trần khóc tỉ ti.

Phàm tai nghe chẳng nghe,

Nói thánh cười ha hả.

[lavinhcuong]

Truyền Đăng Lục 7

T.s Trí Thường

__________________________________________________ _____________________________________



Nhân vị quan ngoài đời đến, Sư bèn đưa cái nón hai dây (quai) lên, hỏi:

- Hội chăng?

Tục quan đáp:

- Chẳng hội.

Sư nói:

- Gió không tháo được cái nón trên đầu lão tăng, ông chớ lấy làm lạ.

*

* *

Có lần Sư vô vườn hái rau. Sư vẽ một vòng tròn bao quanh một gốc cây rau, rồi bảo chúng:

- Lập tức, không được động đến cái này.

Chúng không dám động tới. Chốc lát Sư trở lại thấy cây rau còn nguyên, bèn cầm gậy rượt đánh chúng tăng. Sư nói:

- Cả đám người này, không một ai có trí tuệ.

[lavinhcuong]

Truyền Đăng Lục 7

T.s Trí Thường

__________________________________________________ _____________________________________


sư nhân tục quan lai 。nãi niêm khởi
mạo tử lưỡng đái vân 。hoàn hội ma 。tục quan vân 。bất hội 。sư vân 。mạc
quái lão tăng đầu phong bất tá mạo tử 。sư nhập viên thủ thái thứ 。sư hoạ
viên tướng vi khước nhất chu 。ngữ chúng vân 。triếp bất đắc động trước già cá 。
chúng bất cảm động 。thiểu khuể sư phục lai kiến thái do tại 。tiện dĩ bổng sấn
chúng tăng vân 。già nhất đội hán vô nhất cá hữu trí tuệ để 。

------------------------

師因俗 官來。乃拈起
帽子兩帶云 。還會麼。俗 官云 。不會。師云 。莫
怪老僧 頭風不卸帽子。師入 園取菜次。師畫
圓相圍却一 株。語眾云 。輒不得動 著遮箇。
眾不敢動 。少頃師復來見菜猶在。便 以 棒趁
眾僧 云 。遮一 隊漢無一 箇有智慧底。

[lavinhcuong]

Truyền Đăng Lục 7

T.s Trí Thường

__________________________________________________ _____________________________________


sư vấn tân đáo tăng 。thập ma xứ lai 。sư vân 。phụng tường lai 。sư vân 。
hoàn tương đắc na cá lai phủ 。tăng vân 。tương đắc lai 。
sư vân 。tại thập ma xứ 。tăng dĩ thủ tùng đỉnh kình phủng trình chi 。
sư tức cử thủ tác tiếp thế phao hướng bội hậu 。
tăng vô ngữ 。sư vân 。già dã hồ nhi 。

------------------------

師問新到 僧 。什麼處來。師云 。鳳翔來。師云 。
還將得那箇來否。僧 云 。將得來。
師云 。在什麼處。僧以 手從頂擎捧呈之 。
師即舉手作接勢 拋向背後。
僧 無語。師云 。遮野狐兒。

[lavinhcuong]

Truyền Đăng Lục 7

T.s Trí Thường

__________________________________________________ _____________________________________


sư sản thảo thứ hữu
giảng tăng lai sâm 。hốt hữu nhất xà quá sư dĩ sừ đoán chi 。tăng
vân 。cửu hưởng quy tôn nguyên lai thị cá thô hành sa môn 。sư vân 。toạ
chủ quy trà đường nội khiết trà khứ 。vân nham lai sâm 。sư tác vãn cung thế 。
nham lương cửu tác bạt kiếm thế 。sư vân 。lai thái trì sinh 。hữu tăng từ khứ 。
sư hoán cận tiền lai 。ngô vi nhữ thuyết phật pháp 。tăng cận tiền 。sư vân 。nhữ
chư nhân tận hữu sự tại 。nhữ dị thời khước lai già lí vô nhân thức nhữ 。
thời hàn đồ trung thiện vi khứ 。

------------------------

師剗 草次有
講僧 來參。忽有一 蛇過師以 鋤斷之 。僧
云 。久 響歸宗元 來是箇麁行沙門。師云 。坐
主 歸茶堂內喫茶去。雲巖來參。師作挽� �勢 。
巖良久 作拔劍 勢 。師云 。來太遲生。有僧 辭去。
師喚近前 來。吾為汝說佛法。僧 近前 。師云 。汝
諸人盡有事 在。汝異時却來遮裏無人識汝。
時寒途中善為去。