Đốn ngộ nhập đạo yếu môn luận

[Thanh Trúc]

– Thế nào là tâm giải thoát?
(vấn : Vân hà giải thoát tâm ?
問。云 何 解 脫 心。)　


– Không tâm giải thoát, cũng không không tâm giải thoát, gọi là chân giải thoát. Kinh nói: “Pháp còn phải xả, hà huống phi pháp.” Pháp là có, phi pháp là không, chỉ chẳng chấp có không, là chân giải thoát.
(đáp : Vô giải thoát tâm, diệc vô vô giải thoát tâm, tức danh chân giải thoát dã. Kinh vân "Pháp thượng ưng xả, hà huống phi pháp dã. Pháp giả thị hữu, phi pháp thị vô dã, đãn bất thủ hữu vô, tức chân giải thoát.
答。無解脫心。亦無無解脫心。即名� �解脫也。經云 。法尚應捨。何 況非法也。法者是有。非法是無也。� �不取有無。即真解脫。)

*

– Thế nào đắc đạo?
(vấn : Vân hà đắc đạo ?
問。云 何 得道。)　

– Dùng cái đắc cứu kính làm đắc.
(đáp : Dĩ tất cánh đắc vi đắc.
答。以 畢竟得為得。)　

– Thế nào là cái đắc cứu kính?
(vấn : Vân hà thị tất cánh đắc ?
問。云 何 是 畢 竟 得。)　

– Không đắc cũng không không đắc, gọi là đắc cứu kính.
(đáp : Vô đắc vô vô đắc, thị danh tất cánh đắc.
答。無得無無得。是名畢竟得。)


*

– Thế nào là Không cứu kính?
(vấn : Vân hà thị tất cánh không ?
問。云 何 是 畢 竟 空。)　

– Chẳng Không cũng chẳng chẳng Không gọi là Không cứu kính.
(đáp : Vô không vô vô không, tức danh tất cánh không.
答。無空無無空。即名畢竟空。)

[Thanh Trúc]

– Thế nào là Chân như định?
(vấn : Vân hà thị Chân như định ?
問。云 何 是 真 如 定。

– Không định cũng không không định gọi là Chân như định.
Kinh nói: “Không có pháp định gọi là Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, cũng không pháp định Như Lai có thể nói.” Kinh nói: “Tuy tu Không mà chẳng lấy Không làm chứng, cũng chẳng được khởi tưởng Không. Tuy tu Định mà chẳng lấy Định làm chứng, cũng chẳng được khởi tưởng Định. Tuy được Tịnh mà chẳng lấy Tịnh làm chứng, cũng chẳng được khởi tưởng Tịnh.”

Nếu khi được định, được tịnh, được tất cả chỗ không tâm, liền khởi tưởng được như thế, đều là vọng tưởng, liền bị ràng buộc không thể nói là giải thoát. Nếu khi được như thế, rõ ràng tự biết, được tự tại, mà chẳng được cho thế là chứng, cũng chẳng được khởi tưởng như thế là được giải thoát.
Kinh nói: “Nếu khởi tâm tinh tấn là vọng không phải tinh tấn. Nếu người hay trong tâm chẳng vọng là tinh tấn không có bờ mé.”

(đáp : Vô định vô vô định, tức danh Chân như định.
Kinh vân "Vô hữu định pháp danh A nậu đa la Tam miệu Tam Bồ đề, diệc vô định pháp Như lai khả thuyết".
Kinh vân "Tuy tu không, bất dĩ không vi chứng, bất đắc tác không tưởng, tức thị dã; tuy tu định, bất dĩ định vi chứng bất đắc tác định tưởng, tức thị dã; tuy đắc tịnh, bất dĩ tịnh vi chứng, bất đắc tác tịnh tưởng, tức thị dã".
Nhược đắc định, đắc tịnh, đắc nhất thiết xứ vô tâm chi thời, tức tác đắc như thị tưởng giả, giai thị vọng tưởng tức bí hệ phọc, bất danh giải thoát. Nhược đắc như thị chi thời liễu liễu tự tri đắc tự tại, tức bất đắc tương thử vi chứng, diệc bất đắc tác như thị tưởng thời đắc giải thoát.
Kinh vân "Nhược khởi tinh tấn tâm, thị vọng phi tinh tấn dã, nhược năng tâm bất vọng, tinh tấn vô hữu nhai".

答。無定無無定。即名真如定。
經云 。無有定法名阿耨多羅三藐三菩提。� �無定法如來可說。
經云。 雖修 空。不以 空為證。不得作空想。即是也。雖修 定。不以 定為證。不得作定想。即是也。雖得� �。不以 淨為證。不得作淨想。即是也。
若得定。得淨。得一 切處無心之時。即作得如是想者。皆� �妄想。即被繫縛。不名解脫。若得如� ��之 時。了了自知得自在。即不得將此為� �。亦不得作如是想時得解脫。
經云 。若起精進心。是妄非精進也。若能� �不妄。精進無有涯。

[Thanh Trúc]

Kệ viết :

Ngã kim ý huống đại hảo,
tha nhân mạ thời vô não
vô ngôn bất thuyết thị phi
Niết bàn sinh tử đồng đạo
thức đạt tự gia bản tôn
do lai vô hữu thanh tạo
nhất thiết vọng tưởng phân biệt
tương tri thế nhân bất liễu
kí ngôn phàm phu mạt đại
trừ khước tâm trung cảo thảo
ngã kim ý huống đại khoan
bất ngữ vô sự tâm an
tùng dong tự tại giải thoát
Đông Tây khứ dị bất nan
chung nhật vô ngôn tịch mịch
niệm niệm hướng lí tư khán
tự nhiên tiêu dao kiến đạo
sinh tử định bất tướng can
ngã kim ý huống đại kì
bất hướng thế thượng xâm khi
vinh hoa tổng thị hư cuống
tế y thô thực sung cơ
đạo phùng thế nhân lại ngữ
thế nhân hàm thuyết ngã si
ngoại hiện trừng trừng ám độn
tâm trung minh nhược lưu li
mặc khế la hầu mật hành
phi nhữ phàm phu sở tri.

Ngô khủng nhữ đẳng bất hội liễu chân giải thoát lí, tái kì nhữ đẳng.

---------------

偈曰。

我今意況大好　　他人罵時無惱
無言不說是非　　涅槃生死同道
識達自家本宗　　猶來無有青皁
一切妄想分別 　 將知世人不了
寄言凡夫末代 　 除却心中藁草
我今意況大寬　　不語無事心安
從容自在解脫　　東西去易不難
終日無言寂寞　　念念向理思看
自然逍遙見道　　生死定不相干
我今意況大奇　　不向世上侵欺
榮華總是虗誑　　弊衣麤食充飢
道逢世人懶語　　世人咸說我癡
外現瞪瞪暗鈍　　心中明若瑠璃
默契羅睺密行　　非汝凡夫所知

吾恐汝等不會了真解脫理。再示汝等� �

[Thanh Trúc]

Chân như định.

[Thanh Trúc]

Trung Đạo.

[Thanh Trúc]

Chư Hành vô thường.






HẾT

[Thanh Trúc]

*

Bất dĩ hữu hành, diệc bất dĩ vô hành, tức đắc thụ kí. Hà dĩ cố ? Duy Ma Kinh vân "Chư hành tính tướng, tất giai vô thường", Niết bàn Kinh vân "Phật cáo Ca Diếp, chư hành thị thường, vô hữu thị xứ. Nhữ đãn nhất thiết xứ vô tâm, tức vô chư hành, diệc vô vô hành, tức danh thụ kí. Sở ngôn nhất thiết xứ vô tâm giả, vô tăng ái tâm, thị ngôn tăng ái giả kiến hảo sự bất khởi ái tâm, tức danh vô ái tâm dã, kiến ác sự diệc bất khởi tăng tâm, tức danh vô tăng tâm dã. Vô ái giả tức danh vô nhiễm tâm, tức thị sắc tính không dã. Sắc tính không giả tức thị vạn duyên câu tuyệt. Vạn duyên câu tuyệt giả, tự nhiên giải thoát.

不以 有行。亦不以 無行。即得受記。何 以 故。維摩經云 。諸行性相。悉皆無常。涅槃經云 。佛告迦葉。諸行是常。無有是處。� �但 一 切處無心。即無諸行。亦無無行。即� �受記。所言一 切處無心者。無憎愛心。是言憎愛者� �好事 不起愛心。即名無愛心也。見惡事 亦不起憎心。即名無憎心也。無愛者� �即名無染心。即是色性空也。色性空� ��。即是萬緣俱 絕。萬緣俱 絕者。自然解脫。