Những đoá hoa thiền

[cunconmocoi]

25. Địa Tạng gặp trộm.


Lý Sùng nhân đi tuần phương Nam, vào thăm thiền viện Văn Thù thấy tượng bồ tát Địa Tạng bèn hỏi:
- Vì sao Địa Tạng giơ tay?
Viên Minh đáp:
- Hạt châu trong tay bị trộm lấy mất.
- Đã là Địa Tạng sao còn gặp trộm?
- Hôm nay bắt được rồi.

Châu chỉ tự tánh, trộm chỉ trần ai. [*]

---------------

*
Lời bình này dẫn người đọc ra biển Đông luôn.

[cunconmocoi]

29. Rau sống, rau chín.

Triệu Châu hỏi ông tăng coi vườn rau:
- Hôm nay ăn rau sống hay rau chín?
Ông tăng lấy một nắm rau đưa cho thiền sư.
Triệu Châu nói:
- Ngươi biết ơn ít, ngươi phụ ơn nhiều!

Muốn biết rau sống hay chín, phải tự mình ăn mới biết, đưa cho thiền sư làm gì?

---------------

Lại "vẽ rắn thêm chân" !

[cunconmocoi]

32. Đại ý Phật Pháp.

Có ông tăng hỏi Thạch Sương:
- Đại ý Phật pháp là thế nào?
- Ngày xuân, gà gáy.
- Đệ tử không hiểu.
- Trung thu, chó sủa.

Đạo là do tham cứu những sự vật tầm thường mà ngộ.

------------------

Có gì không phải là Phật pháp đâu ! (Vạn pháp vô phi Phật pháp)

[cunconmocoi]

34. Trời đất cùng cười.

Một tối, Dược Sơn lên núi kinh hành, đột nhiên mây tan, lộ vầng trăng sáng, thiền sư bỗng phá lên cười. Kết quả là dân dưới núi trong vòng 10 dậm đều nghe thấy tiếng cười, không biết ở đâu tới. Ngày hôm sau, mọi người đều hỏi nhau, tin tức lan truyền tới núi, chúng đệ tử nói rằng:"Đó chính là sư phụ chúng tôi đêm qua tại đỉnh núi cười đó."
(Cảnh Đức Truyền Đăng Lục)

Dược Sơn đã vong ngã, hòa cùng trời đất thành một thể mà cười lớn vậy. Lý Cao có làm một bài thơ tặng Dược Sơn nói về chuyện này:

選 得 幽 居 合 野 情
Tuyển đắc u cư hiệp dã tình
終 年 無 送 亦 無 迎
Chung niên vô tống diệc vô nghinh
有 時 直 上 孤 鋒 頂
Hữu thời trực thượng cô phong đỉnh
月 下 披 雲 叫 一 聲
Nguyệt hạ phi vân khiếu nhất thanh

---------------

Chọn chốn cô liêu thỏa dạ quê
Quanh năm nào biết đón đưa gì
Có khi lên tận đầu non vắng
Điểm nguyệt khơi mây lớn giọng kỳ.

(Tuệ Sĩ dịch)

Hòa Sơn cũng đã từng nói qua "Lạ thật! Lạ thật! Giả như ta cười thì trời cũng cười, đất cũng cười!"

____________

Được chốn thâm sơn thỏa tấc lòng,
Quanh năm dưa muối cũng là xong.
Có khi lên tận đầu non vắng,
Sảng khoái kêu vang, dậy đất trời.

[cunconmocoi]

36. Hai rồng tranh châu.

Một ông tăng hỏi Thủ Sơn :
- Hai rồng tranh châu, con nào được?
- Con được, thua.
- Con không được, thì sao?
- Châu ở đâu?

Châu chỉ tự tánh; được, thua chỉ sai biệt là hiện tượng giới. Không thể tìm tự tánh trong sự sai biệt.

____________

Một ông tăng hỏi Thủ Sơn :

_ Hai rồng tranh châu, con nào được?

_ Rỗi hơi !

[cunconmocoi]

38. Thế nào là giải thoát ?.

Một ông tăng hỏi Thạch Đầu:
- Thế nào là giải thoát?
- Ai trói ngươi?
- Thế nào là Tịnh Độ?
- Ai làm bẩn ngươi?
- Thế nào là Niết Bàn?
- Ai làm ngươi, sống, chết?
(Cảnh Đức Truyền Đăng Lục)

Câu trả lời của Thạch Đầu chỉ mình tự trói, tự ô uế, tự gây ra sanh, tử.

_____________

Lòng sư phụ như biển hồ lai láng,
Dạ Học Tăng như vũng nước chân trâu.
Uổng công người dạy dỗ bấy lâu,
Một với một là hai, con chỉ biết.

[cunconmocoi]

40. Ta có thể đánh trống.


Có ông tăng hỏi Hòa Sơn:
- Thế nào là chân quá?
- Ta có thể đánh trống!
- Thế nào là chân đế?
- Ta có thể đánh trống!
- Tức tâm tức Phật không thể hỏi, nhưng phi tâm phi Phật là sao?
- Ta có thể đánh trống!
- Đối với bậc thượng nhân, làm sao mà giáo hóa?
- Ta có thể đánh trống!

Chân là chân thật, quá là độ quá; chân quá nghĩa là đã giác ngộ. Trong Phật học, tu tập học vấn gọi là văn; học tận học vấn gọi là "lân" đã tiếp cận đạo, là hàng xóm của Phật. Đã thông quá "Văn" và "Lân" là đạt tới cảnh giới tối cao gọi là "Chân Quá.” Ngôn ngữ không truyền đạt được sự thật, nếu bị lời nói làm cho khốn quẫn thì càng ngày càng đi sâu vào mê lộ, không tìm ra được chân lý.

______________


Câu kệ mẹ cho đọc mãi hoài ,

Từng câu, từng chữ trọn âm giai,

Nghìn Thu gió cuốn chim bay mõi,

Một thoáng luân hồi : chuyện bóng bay.

[cunconmocoi]

41. Mắt thấy như cục đất.

Một ông tăng hỏi Lệnh Siêu:
- Hai rồng tranh châu con nào được?
- Châu ở khắp nơi, mắt thấy như cục đất.

Châu chỉ tự tánh.

___________

Mỗi người mỗi nước mỗi non,
Ai hay sinh tử, ai còn tử sinh ?

[cunconmocoi]

43. Thế nào là siêu Phật, vượt Tổ?

Có ông tăng hỏi Vân Môn:
- Thế nào là siêu Phật, vượt Tổ?
- Ma Hoàng Bồ Châu, Phụ Tử Ích Châu!
(Vân Môn Lục)

Câu hỏi hãy còn chấp Phật, pháp; Câu đáp đả phá mọi trói buộc để tiến tới cảnh giới tối cao.
(Long Mãn)

______________

"- Ma Hoàng Bồ Châu, Phụ Tử Ích Châu!" là câu trả lời "bu lu ba la", nếu ta tìm ý nghĩa của nó thì sẽ bị "chập mạch" !

[cunconmocoi]

35. Tạp dịch.

Một hôm Tây Viên đun nước để tắm, một ông Tăng thấy nói rằng:
- Những việc tạp dịch này, thiền sư để các chú tiểu lo được rồi!
Tây Viên không nói, chỉ phủi tay.

Thiền phải do tự mình thể hội, không thể nhờ kẻ khác.*

_____________

*
Đành rằng câu này không có gì sai, nhưng dùng nó thay lời bình là soạn giả đã "cả nghĩ" rồi !

Chỉ việc đun nước tắm thôi, có gì quan trọng đâu ?!